Tỉnh ta hiện có khoảng 405.354 trẻ em du­ới 16 tuổi (chiếm 32% dân số), trong đó có 16.493 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn và gần 4.000 em có nguy cơ lang thang. Thực trạng trên chủ yếu là do điều kiện đời sống kinh tế chung còn gặp nhiều khó khăn; nhiều gia đình vì lợi ích trước mắt để con em đi lang thang kiếm sống, gây tổn thất lâu dài đối với bản thân các em, với xã hội...

Từ thực tế ấy, trong những năm qua, với sự quan tâm chỉ đạo của Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh; sự phối hợp chặt chẽ có hiệu quả của các cấp, các ngành, Chương trình hành động vì trẻ em Hà Tĩnh đã đạt đựợc những kết quả khá tích cực. Theo đánh giá, công tác giáo dục trẻ em đã có những chuyển biến tích cực, cơ sở vật chất cho phát triển giáo dục được củng cố, việc xây dựng môi trường học tập an toàn, thân thiện được đẩy mạnh. Vì thế, tỷ lệ học sinh trong độ tuổi đi học ở bậc tiểu học, trung học cơ sở đều tăng. Cơ bản mọi trẻ em được giáo dục có chất lượng, cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ giảng dạy và thực hành từng bước đáp ứng yêu cầu. Toàn tỉnh hiện nay có 465 trường mầm non, tiểu học và THCS đạt chuẩn quốc gia (chiếm 59,7%). Tỷ lệ trẻ em đi học mẫu giáo đạt 85,8%, tăng 0,8% so với năm 2008, trong đó trẻ đi học đúng 5 tuổi đạt  98,5%. Tỷ lệ huy động trẻ 6 tuổi vào lớp 1 đạt 99,9%. Số trẻ đi học tiểu học đúng tuổi đạt 97,2%, THCS đạt 93,2%. Số trẻ khuyết tật tham gia học hoà nhập cộng đồng đạt tỷ lệ 70,8%. Trẻ em nhìn chung được gia đình, nhà trường và toàn xã hội quan tâm một cách toàn diện từ tinh thần đến vật chất. Các hoạt động vui chơi giải trí cho trẻ em trong các dịp lễ, Tết, Ngày Quốc tế Thiếu nhi trong Tháng hành động vì trẻ em, kỳ nghỉ hè được tổ chức tốt bằng nhiều hình thức đa dạng, phong phú, như thi văn nghệ, thể dục, thể thao, tổ chức hội trại, tham  quan các di tích lịch sử, sinh hoạt hè tại thôn, xóm …

Công tác chăm sóc sức khoẻ cho trẻ em ngày càng được cải thiện, tỷ lệ trẻ em sơ sinh cân nặng dưới 2.500g giảm xuống 2,8%, tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi 20,3%; tỷ lệ tử vong trẻ dưới 1 tuổi xuống 4,5%0, và được đánh giá là tỉnh có tỷ lệ trẻ em tử vong dưới 1 tuổi và 5 tuổi thấp cả nuớc. Hầu hết trẻ dưới 6 tuổi được cấp phát thẻ khám, chữa bệnh kịp thời. Công tác bảo vệ trẻ em đã chuyển hướng theo cách tiếp cận dựa trên nhu cầu và đáp ứng các quyền cơ bản của trẻ em. Cùng với các biện pháp đảm bảo cho tất cả các em có cuộc sống an toàn, lành mạnh, phòng ngừa và ngăn chặn sớm tình trạng trẻ em có nguy cơ rơi vào hoàn cảnh đặc biệt hoặc dễ bị tổn thương, quan tâm đến các hoạt động trợ giúp, phục hồi và tái hoà nhập cộng đồng cho các nhóm trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Riêng năm 2009, toàn tỉnh đã tổ chức khám, phân loại cho gần 3.000 trẻ khuyết tật, phẫu thuật thành công cho 58 trẻ em bị dị tật vận động nặng, 100 em bị xơ hoá cơ delta, 100 em sứt môi, hở vòm miệng, 17 em được hỗ trợ phẫu thuật với số tiền gần 550 triệu đồng. Đặc biệt, trong Tháng hành động vì trẻ em, Tết Trung thu, các sở, ban, ngành, đoàn thể, các huyện, thành phố, thị xã và cơ sở đã trích ngân sách, huy động các nguồn lực tổ chức các hoạt động và tặng hàng nghìn suất quà cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn với tổng trị giá gần 3,5 tỷ đồng. Nhờ những cố gắng đó, số trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn được chăm sóc đạt 90%, 100% trẻ em mồ côi không nơi nương tựa được chăm sóc bằng mọi hình thức. Một điều đáng ghi nhận là, nhận thức của trẻ em và người chưa thành niên từng bước được nâng cao. Các em được cung cấp kiến thức tự chăm sóc và  bảo vệ mình, hoạt động tăng cường sự tham gia của trẻ em đang dần được mở rộng, các em ngày càng có điều kiện bày tỏ ý kiến và tham gia các hoạt động có liên quan đến mình dưới nhiều hình thức và các cấp độ khác nhau.

Ông Nguyễn Văn Sơn – Giám đốc Sở LĐTBXH cho biết: “Tình trạng xâm phạm tình dục trẻ em, ngược đãi trẻ em, trẻ em vi phạm pháp luật tuy có giảm nhưng tính chất vụ việc còn diễn biến phức tạp. Tai nạn thương tích như chết đuối, tai nạn giao thông, điện giật, ngã cao, ngộ độc chưa giảm nhiều. Số trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn còn nhiều, đặc biệt là trẻ em khuyết tật, trẻ em bị các bệnh hiểm nghèo cần sự giúp đỡ.” Theo ông Sơn, để giảm thiểu trẻ em lang thang, ngăn chặn, đẩy lùi và giảm cơ bản tình trạng lạm dụng tình dục trẻ em, tệ buôn bán trẻ em, trẻ em bị tai nạn thương tích... tỉnh ta đang tập trung chỉ đạo thực hiện các giải pháp chính như tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng, sự chỉ đạo điều hành của các cấp chính quyền trong việc bảo vệ, chăm sóc trẻ em. Nghiên cứu xây dựng Chương trình mục tiêu bảo vệ trẻ em giai đoạn 2011-2015, Chương trình Hành động Vì trẻ em Hà Tĩnh giai đoạn 2011 – 2020. Ngoài ra, cần phải nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em từ tỉnh đến cơ sở, củng cố mạng lưới tổ chức và đội ngũ cán bộ công tác xã hội về trẻ em; nâng cao năng lực trong việc xây dựng chính sách; tạo môi trường xã hội phù hợp với trẻ em; trước hết là tập trung xây dựng xã, phường đạt tiêu chuẩn phù hợp với trẻ em, để tất cả các em đều được bảo vệ, chăm sóc và thực hiện các quyền cơ bản. Vận động và tạo cơ hội cho các tổ chức đoàn thể, các tổ chức xã hội, các tổ chức quốc tế tham gia tích cực vào việc giải quyết các nhu cầu bức xúc và bảo đảm các quyền của các em. Bên cạnh đó, các ngành liên quan cần đẩy mạnh các chiến dịch truyền thông với sự tham gia tích cực của các cấp, các ngành, các tổ chức đoàn thể và chính trẻ em để tạo dư luận xã hội quan tâm hơn nữa đến công tác này, đặc biệt là lên án các hành vi xâm hại, ngược đãi và bạo lực đối với trẻ em.

                                                Tô Quang Quyền